Dagblad van het Noorden 26 november 2007 ...naar overzicht...

Orgel terug op thuisbasis in Vierhuizen

Een intensieve dus is geklaard. Orgelbouwbedrijf Mense Ruiter uit Zuidwolde heeft het orgel van de kerk in Vierhuizen gerestaureerd. Afgelopen weekend en de komende dagen wordt het stukje bij beetje teruggeplaatst op z'n plek: thuis in Vierhuizen.
Vijf maanden lang werkten de orgelbouwers aan het statige instrument uit 1892, toen vervaardigd door Petrus van Oeckelen. Het orgel was na neer dan een eeuw toe aan een stevige onderhoudsbeurt. Niet dat het versleten was, of bijna vergaan, maar na 115 jaar gespeeld te zijn is het domweg tijd om het op te knappen.
Dat geldt voor tal van orgels. De een na de ander wordt de laatste tijd hersteld, maar vaak is dat financieel nogal lastig. Het orgel van de kerk van Vierhuizen heeft mazzel.
Die won via het tv-programma De Restauratie 920.000 euro om een algehele restauratie te kunnen uitvoeren, van kerkmuur tot -dak. Ook het orgel kon voor dat bedrag worden opgelapt.
In de vorige eeuw heeft het orgel het geluk gehad vrijwel alleen bespeeld én onderhouden te zijn door organist Jozef Bronkema. Het enige wat qua uiterlijk aan het instrument veranderde was de kleur. De palisander-imitatie kwam te vervallen. Rode verf ontnam het zicht erop.
Oude Groninger Kerken hoopte met de restauratie niet alleen de kleur terug te krijgen, maar ook de klank. Het zal klinken zoals het bij de oplevering in 1892 geklonken moet hebben. Of dat zo is, zal ergens deze week blijken

Dan staat het orgel in zijn geheel op zijn plek en zullen de orgelbouwers er de eerste klanken uithalen, al was het maar om te checken of de toon klopt. Het is de laatste fase in een hele reeks stappen die bij de restauratie horen.
De orgelbouwers hebben het orgel eerst uit de kerk naar hun werkplaats in Zuidwolde gebracht. Daar hebben ze losgelaten lijmverbindingen opnieuw verlijmd, ze hebben mechanieken hersteld, de windlade opnieuw vastgemaakt en ze hebben scheuren gedicht. Ze hebben nieuw schapenleer aangebracht waar het leer van windlade en balg vergaan waren, het toetsbeleg is opnieuw verlijmd, het pijpwerk hersteld, de frontpijpen opnieuw gepolijst en de labia verguld.
En wat troffen de orgelbouwers in de balg? Jawel, kranten uit 1891 en 1892 die voor winddichtheid moesten zorgen. Met advertenties, typerend voor die tijd. Vacatures voor flinke keukenhulpen en aanbiedingen van corsetten.
Enfin, de kerk van Vierhuizen begint er weer op te lijken. Nog even en dan is ie als vanouds. Met een toren die goed in de verf zit, een trotse leeuw erbovenop, de banken teruggebracht in oorspronkelijke staat. Asbest is verwijderd.
Komt dat zien op vrijdag 21 december. Dan worden kerk en orgel feestelijk in gebruik genomen en is het eeuwenoude kerkje bestand tegen zwaar weer.